شلیک به پرواز 752 هواپیمایی اوکراین [1398 خورشیدی]
در ۱۸ دی ۱۳۹۸ خورشیدی (۸ ژانویهٔ ۲۰۲۰)، پرواز ۷۵۲ شرکت هواپیمایی بینالمللی اوکراین با یک فروند بوئینگ ۷۳۷-۸۰۰ که از فرودگاه بینالمللی امام خمینی تهران به مقصد کییف پرواز میکرد، دقایقی پس از برخاستن سقوط کرد.
در این حادثه همهٔ ۱۷۶ سرنشین و خدمه هواپیما جان باختند.
قربانیان شامل شهروندانی از چند کشور، از جمله ایران، کانادا، اوکراین، افغانستان، بریتانیا و سوئد بودند و این حادثه به یکی از مرگبارترین سوانح هوانوردی در سالهای اخیر تبدیل شد.
این رویداد در شرایطی رخ داد که منطقه در پی کشته شدن قاسم سلیمانی در حملهٔ ایالات متحده و حملات موشکی متقابل ایران به پایگاههای آمریکا در عراق در وضعیت تنش شدید قرار داشت و سامانههای پدافند هوایی ایران در حالت آمادهباش قرار گرفته بودند.
چند روز پس از حادثه، ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران اعلام کرد که هواپیما بر اثر شلیک موشک پدافند هوایی و «خطای انسانی» سرنگون شده است.
گزارش نهایی منتشرشده از سوی سازمان هواپیمایی کشوری ایران نیز علت مستقیم سقوط را اصابت موشک اعلام کرد.
با این حال، برخی دولتها، نهادهای بینالمللی و خانوادههای قربانیان این توضیحات را ناکافی دانستهاند و خواستار بررسیهای بیشتر، شفافیت کامل و پاسخگویی حقوقی شدهاند.
روندهای حقوقی و تحقیقاتی در چند کشور همچنان ادامه دارد و برخی جنبههای این پرونده هنوز در سطح بینالمللی موضوع بررسی و اختلاف نظر است.
این حادثه بازتاب گستردهای در رسانههای جهانی داشت و بحثهای فراوانی درباره ایمنی پروازها در مناطق دارای تنش نظامی، مسئولیت دولتها در بستن حریم هوایی در شرایط بحران، و ضرورت شفافیت در رسیدگی به سوانح هوایی برانگیخت.
از زمان وقوع این حادثه، مراسم یادبود و بزرگداشت قربانیان در کشورهای مختلف برگزار میشود و خانوادههای جانباختگان همچنان پیگیر روشن شدن ابعاد کامل حادثه هستند.
این رویداد در برخی منابع و تقویمهای غیررسمی به عنوان سالروز سرنگونی پرواز ۷۵۲ ثبت شده است.
منابع گزارش و پوشش خبری: گزارش نهایی سازمان هواپیمایی کشوری ایران (۲۰۲۱)، بیانیهها و اسناد سازمان بینالمللی هوانوردی غیرنظامی (ICAO)، گزارشهای دولت کانادا و گروه هماهنگی بینالمللی برای قربانیان پرواز ۷۵۲، و پوشش رسانهای گسترده از سوی رسانههای مختلف از جمله BBC، Reuters، The New York Times، Fox News، Associated Press و دیگر خبرگزاریهای بینالمللی.