سده، ۱۰ بهمن. جشن سده یکی از آیینهای باستانی ایرانیان است که ریشه در سنتهای زرتشتی دارد و هر ساله در این روز برگزار میشود. این جشن پنجاه روز پیش از نوروز برگزار میشود و نام آن به معنای «صد» اشاره به صد روز باقیمانده (۵۰ روز و ۵۰ شب تا نوروز) تا آغاز بهار در تقویم کهن ایرانی دارد. سده نمادی از پیروزی نور بر تاریکی و سرماست و در گذشتههای دور، اهمیت ویژهای در میان جوامع ایرانی داشته است. در این روز، مردم گرد هم میآیند و آتشی بزرگ میافروزند. روشن کردن آتش در سده نماد گرما، روشنی و زندگی است و به باور زرتشتیان، آتش عنصری مقدس و نشانهای از پاکی و راستی به شمار میرود. در گذشته، این مراسم با خواندن سرودها و دعاهای ویژه همراه بود و مردم با تقسیم خوراکیها و نذریها، پیوندهای اجتماعی خود را تقویت میکردند. برگزاری سده در فضای باز و با حضور جمعی، جلوهای از همبستگی و امید به پایان زمستان و آغاز فصل نو را به نمایش میگذارد. در دوران معاصر، جشن سده همچنان در میان زرتشتیان ایران، بهویژه در شهرهایی مانند یزد و کرمان، با شکوه برگزار میشود. این مراسم علاوه بر جنبه مذهبی، به عنوان بخشی از میراث فرهنگی ایران شناخته میشود و گاه مورد توجه علاقهمندان به فرهنگ و تاریخ ایران نیز قرار میگیرد. سده یادآور نقش آتش در آیینهای ایرانی و اهمیت آن در زندگی اجتماعی و معنوی مردم این سرزمین است.
