بنیانگذاری امپراتوری هخامنشی، ۱ فروردین. این روز در تقویم شاهنشاهی به عنوان یادبود آغاز امپراتوری هخامنشی ثبت شده است. هخامنشیان یکی از نخستین و بزرگترین امپراتوریهای تاریخ ایران بودند که با به قدرت رسیدن کوروش بزرگ در حدود سده ششم پیش از میلاد شکل گرفتند. این امپراتوری با فتح سرزمینهای گستردهای از آسیای غربی، مصر و بخشهایی از اروپا، به یکی از مهمترین قدرتهای جهان باستان تبدیل شد. در تقویم شاهنشاهی، ۱ فروردین به عنوان نماد آغاز رسمی این امپراتوری و یادآور وحدت و گسترش سرزمینهای ایرانی در نظر گرفته شده است. کوروش بزرگ، بنیانگذار این امپراتوری، با فتح بابل و ایجاد ساختار حکومتی نوین، نقش مهمی در تاریخ سیاسی و فرهنگی ایران ایفا کرد. امپراتوری هخامنشی با جمعیتی بالغ بر دهها میلیون نفر و نظام اداری پیشرفته، الگویی برای حکومتهای بعدی شد. ورود این مناسبت به تقویم شاهنشاهی به تصمیم دولت پهلوی در دوره معاصر بازمیگردد؛ هدف از ثبت این روز، تأکید بر میراث تاریخی ایران و برجستهسازی نقش هخامنشیان در شکلگیری هویت ملی بود. این روز معمولاً با برنامههای فرهنگی، سخنرانیها و یادآوری دستاوردهای تاریخی هخامنشیان گرامی داشته میشد.
