اسارت امپراتور روم به دست شاپور، ۱ خرداد. در این روز از سال ۸۱۹ شاهنشاهی، شاپور یکم، پادشاه ساسانی، موفق شد امپراتور روم، والریانوس، را در نبرد اَدِسا اسیر کند. این واقعه در جریان جنگهای طولانی میان ایران و روم رخ داد و نقطه عطفی در تاریخ روابط دو امپراتوری به شمار میرود. در این نبرد، ارتش روم متحمل شکست سنگینی شد و هزاران نفر از سربازان رومی به اسارت درآمدند. والریانوس نخستین امپراتور روم بود که در میدان نبرد به اسارت دشمن درآمد. پس از اسارت، او به ایران منتقل شد و تا پایان عمر در اسارت باقی ماند. این رویداد بازتاب گستردهای در منابع تاریخی آن دوران یافت و به عنوان نمادی از قدرت ساسانیان و ضعف موقت امپراتوری روم تلقی شد. شاپور یکم دستور داد نقش برجستهای از این پیروزی در نقش رستم حک شود که هنوز باقی است. این واقعه تأثیرات سیاسی و روانی قابل توجهی بر هر دو امپراتوری گذاشت و در تاریخ ایران به عنوان یکی از پیروزیهای مهم دوره ساسانی ثبت شده است. در تقویم شاهنشاهی، این روز به یادآوری این رخداد تاریخی اختصاص یافته و به عنوان نمادی از اقتدار ایران باستان یاد میشود. ثبت این روز در تقویم شاهنشاهی به منظور بزرگداشت این پیروزی و یادآوری نقش ایران در تحولات منطقهای در دوره ساسانیان انجام شده است.
